Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα: Νέα πολιτική πρόταση ή αναβίωση του παρελθόντος;

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην πρώτη γραμμή της ελληνικής πολιτικής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις ενόψει των επόμενων εθνικών εκλογών.

Στις 26 Μαΐου 2026 ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε την «Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη» — ΕΛΑΣ — ως μια νέα πολιτική δύναμη που φιλοδοξεί να ενώσει τη ριζοσπαστική Αριστερά, τη σοσιαλδημοκρατία, την πολιτική οικολογία και πολίτες που έχουν απομακρυνθεί από τα παραδοσιακά κόμματα.

Η επιστροφή του δεν πραγματοποιείται στο πολιτικό περιβάλλον του 2015. Η Ελλάδα έχει εξέλθει από τα προγράμματα προσαρμογής, η ανεργία έχει υποχωρήσει και η οικονομία αναπτύσσεται. Ταυτόχρονα, όμως, η στεγαστική κρίση, η ακρίβεια, οι κοινωνικές ανισότητες, η θεσμική δυσπιστία και η αποδυνάμωση της αντιπολίτευσης δημιουργούν νέο πολιτικό χώρο.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί να μετατρέψει την αναγνωρισιμότητα και την κυβερνητική του εμπειρία σε μια αξιόπιστη πρόταση για το μέλλον ή εάν το νέο εγχείρημα θα παραμείνει εγκλωβισμένο στις αντιφάσεις της περιόδου 2015–2019.

Από την παραίτηση στην επιστροφή

Ο Αλέξης Τσίπρας παραιτήθηκε από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ το 2023, μετά τη δεύτερη μεγάλη εκλογική ήττα του κόμματος από τη Νέα Δημοκρατία.

Τον Οκτώβριο του 2025 παραιτήθηκε και από τη βουλευτική του έδρα. Στη σχετική δήλωσή του είχε καταστήσει σαφές ότι δεν αποχωρούσε από την πολιτική ζωή.

Η παραίτηση θεωρήθηκε προετοιμασία για τη δημιουργία νέου φορέα, ανεξάρτητου από:

• τις εσωτερικές συγκρούσεις του ΣΥΡΙΖΑ,
• τη φθορά της προηγούμενης κομματικής δομής,
• τις κοινοβουλευτικές ισορροπίες,
• τις διασπάσεις του ευρύτερου αριστερού χώρου.

Τον Μάιο του 2026 η επιστροφή επισημοποιήθηκε με την ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Τον Αύγουστο ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ότι περίπου το 80% των ψηφοδελτίων του νέου κόμματος είχε ήδη προετοιμαστεί, επιβεβαιώνοντας ότι η ΕΛΑΣ δεν αποτελεί απλώς πλατφόρμα διαλόγου αλλά οργανωμένο εκλογικό σχέδιο.

Γιατί υπάρχει πολιτικός χώρος για την επιστροφή

Η επιστροφή Τσίπρα βασίζεται σε μία συγκεκριμένη πολιτική συνθήκη: την αδυναμία της αντιπολίτευσης να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε ενιαία κυβερνητική πρόταση.

Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αλλά εμφανίζεται αισθητά χαμηλότερα από το 40,56% που έλαβε στις εκλογές του Ιουνίου 2023.

Την ίδια στιγμή:

• το ΠΑΣΟΚ δυσκολεύεται να αποκτήσει σαφή δυναμική εξουσίας,
• ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αποδυναμωθεί και διασπαστεί,
• νέα κόμματα διεκδικούν την ψήφο διαμαρτυρίας,
• η αποχή παραμένει σημαντική,
• μεγάλος αριθμός πολιτών δεν ταυτίζεται σταθερά με κάποιο κόμμα.

Δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 κατέγραφε:

Μία δημοσκόπηση δεν αποτελεί εκλογικό αποτέλεσμα. Δείχνει, όμως, ότι η προσωπική και πολιτική αναγνωρισιμότητα του Αλέξη Τσίπρα μπορεί να μετατρέψει γρήγορα έναν νέο φορέα σε βασικό παράγοντα της αντιπολίτευσης.

Σε ποιους ψηφοφόρους απευθύνεται

Η νέα πολιτική προσπάθεια δεν στοχεύει μόνο στους παλαιούς ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ.

Επιδιώκει να προσελκύσει:

• πρώην ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ,
• απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ,
• πολίτες που μετακινήθηκαν προς μικρότερα αριστερά κόμματα,
• νέους που πιέζονται από τα ενοίκια και τους χαμηλούς μισθούς,
• εργαζομένους που θεωρούν ότι δεν ωφελούνται από την ανάπτυξη,
• πολίτες που ζητούν ισχυρότερη αντιπολίτευση,
• ψηφοφόρους που απείχαν,
• κεντροαριστερούς πολίτες που επιθυμούν κυβερνητική εναλλακτική.

Η προσπάθεια είναι πολιτικά δύσκολη. Για να ενώσει διαφορετικές ομάδες, η ΕΛΑΣ πρέπει να αποφύγει τόσο τη στενή επιστροφή στον ΣΥΡΙΖΑ του 2015 όσο και την πλήρη μετατόπιση προς μια ασαφή και χωρίς ταυτότητα κεντροαριστερά.

Το πολιτικό κεφάλαιο του Τσίπρα

Ο Αλέξης Τσίπρας διαθέτει πλεονεκτήματα που σπάνια έχει ένας νέος πολιτικός φορέας.

Αναγνωρισιμότητα

Έχει διατελέσει πρωθυπουργός και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Δεν χρειάζεται να συστηθεί στους ψηφοφόρους.

Κυβερνητική εμπειρία

Γνωρίζει τον τρόπο λειτουργίας:

• του κράτους,
• των ευρωπαϊκών θεσμών,
• των διεθνών διαπραγματεύσεων,
• της δημόσιας διοίκησης,
• του κομματικού συστήματος.

Πρόσβαση σε οργανωμένο πολιτικό προσωπικό

Μπορεί να προσελκύσει πρώην υπουργούς, στελέχη της Αυτοδιοίκησης, πανεπιστημιακούς και ανθρώπους με διοικητική εμπειρία.

Ικανότητα πολιτικής επικοινωνίας

Έχει αποδείξει ότι μπορεί να κινητοποιήσει ψηφοφόρους και να διαμορφώσει ισχυρά πολιτικά διλήμματα.

Τα ίδια χαρακτηριστικά, όμως, συνοδεύονται από ένα βαρύ πολιτικό παρελθόν που θα αξιολογηθεί εκ νέου.

Το 2015 ως πολιτικό και οικονομικό βάρος

Η πρώτη περίοδος της διακυβέρνησης Τσίπρα εξακολουθεί να προκαλεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση.

Η εκλογική νίκη του Ιανουαρίου 2015 βασίστηκε στην υπόσχεση ανατροπής της λιτότητας και επαναδιαπραγμάτευσης των όρων των προγραμμάτων διάσωσης.

Ακολούθησαν:

• πολύμηνη σύγκρουση με τους πιστωτές,
• αβεβαιότητα για την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ,
• περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων,
• τραπεζική αργία,
• το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015,
• υπογραφή τρίτου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης.

Για τους επικριτές του, η διαπραγμάτευση προκάλεσε αχρείαστη οικονομική ζημιά και οδήγησε στην εφαρμογή πολιτικής αντίθετης με τις αρχικές υποσχέσεις.

Για τους υποστηρικτές του, η κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε σε εξαιρετικά δυσμενές ευρωπαϊκό περιβάλλον, διατήρησε τη χώρα στο ευρώ, προστάτευσε την κοινωνική συνοχή και οδήγησε τελικά την Ελλάδα στην έξοδο από τα προγράμματα.

Η επιστροφή του Τσίπρα θα επαναφέρει αναπόφευκτα αυτή τη συζήτηση.

Ο απολογισμός της περιόδου 2015–2019

Μια σοβαρή αξιολόγηση δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη.

Αρνητικές πτυχές

• πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα το 2015,
• επιβολή κεφαλαιακών περιορισμών,
• υπογραφή νέου προγράμματος λιτότητας,
• υπερφορολόγηση της μεσαίας τάξης,
• καθυστερήσεις επενδύσεων,
• υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα,
• απόκλιση ανάμεσα στις προεκλογικές δεσμεύσεις και την εφαρμοσμένη πολιτική.

Θετικές πτυχές

• παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη,
• ολοκλήρωση του προγράμματος προσαρμογής τον Αύγουστο του 2018,
• δημιουργία ταμειακού αποθέματος ασφαλείας,
• σταδιακή μείωση της ανεργίας,
• πρόσβαση στις αγορές,
• Συμφωνία των Πρεσπών,
• επέκταση κοινωνικών παρεμβάσεων,
• ρύθμιση του δημόσιου χρέους σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η πολιτική επιστροφή δεν μπορεί να βασιστεί στην άρνηση των αποτυχιών ούτε στη διαγραφή των επιτευγμάτων. Χρειάζεται αξιόπιστη αυτοκριτική και σαφής εξήγηση για το τι θα γίνει διαφορετικά.

Οι βασικοί άξονες της νέας πρότασης

Κατά την παρουσίαση της ΕΛΑΣ, ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε έμφαση σε:

• κοινωνική δικαιοσύνη,
• υψηλότερους μισθούς,
• προστασία από την ακρίβεια,
• προσιτή κατοικία,
• δημόσια υγεία,
• δημόσια εκπαίδευση,
• εργασιακά δικαιώματα,
• θεσμική διαφάνεια,
• παραγωγική ανασυγκρότηση,
• ενίσχυση γεωργίας και μεταποίησης,
• τεχνολογική κυριαρχία,
• συμπεριληπτική μεταναστευτική πολιτική.

Τα θέματα ανταποκρίνονται σε πραγματικά κοινωνικά προβλήματα. Το επόμενο βήμα είναι η παρουσίαση συγκεκριμένων, κοστολογημένων πολιτικών.

Η οικονομική ανάπτυξη και η κοινωνική κατανομή

Η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί το 2026. Η ανεργία εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 8,6%, ενώ ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ συνεχίζει να μειώνεται.

Οι θετικοί μακροοικονομικοί δείκτες δεν σημαίνουν ότι όλα τα νοικοκυριά βελτιώνουν τη θέση τους με τον ίδιο ρυθμό.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει:

• υψηλό κόστος στέγασης σε σχέση με τα εισοδήματα,
• πίεση από τις τιμές τροφίμων και ενέργειας,
• χαμηλές αποταμιεύσεις,
• περιφερειακές ανισότητες,
• χαμηλή παραγωγικότητα,
• περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη εργαζομένων,
• συγκέντρωση της αγοράς σε κρίσιμους κλάδους.

Η πολιτική δυνατότητα του Τσίπρα βασίζεται ακριβώς στο χάσμα ανάμεσα στη βελτίωση των συνολικών δεικτών και στην καθημερινή εμπειρία πολλών πολιτών.

Μπορούν να αυξηθούν οι μισθοί χωρίς απώλεια ανταγωνιστικότητας;

Η υπόσχεση για υψηλότερους μισθούς είναι κοινωνικά ελκυστική και οικονομικά αναγκαία. Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει μακροχρόνια την ανταγωνιστικότητά της σε χαμηλές αμοιβές.

Οι μόνιμες αυξήσεις μισθών, όμως, πρέπει να υποστηρίζονται από:

• υψηλότερη παραγωγικότητα,
• επενδύσεις,
• τεχνολογική αναβάθμιση,
• εκπαίδευση εργαζομένων,
• καλύτερη διοίκηση,
• μείωση του ενεργειακού κόστους,
• ενίσχυση των εξαγωγών,
• υγιή συλλογική διαπραγμάτευση.

Εάν οι μισθοί αυξηθούν χωρίς παραγωγική ενίσχυση, ορισμένες μικρές επιχειρήσεις μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολίες ή να μεταφέρουν το κόστος στις τιμές.

Εάν, όμως, η παραγωγικότητα αυξάνεται χωρίς ανάλογη αύξηση των μισθών, διευρύνεται η ανισότητα και περιορίζεται η εσωτερική ζήτηση.

Η νέα πολιτική πρόταση πρέπει να συνδέσει τις αμοιβές με ένα συγκεκριμένο σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης.

Η υπόσχεση για περισσότερες δημόσιες δαπάνες χωρίς νέους φόρους

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει υποστηρίξει ότι οι πρόσθετες δημόσιες δαπάνες μπορούν να χρηματοδοτηθούν με την αντιμετώπιση της διαφθοράς και της κακοδιαχείρισης, χωρίς αύξηση φόρων για τη μεσαία τάξη και τις επιχειρήσεις.

Η καταπολέμηση της διαφθοράς μπορεί πράγματι να:

• περιορίσει απώλειες δημοσίων πόρων,
• αυξήσει τα έσοδα,
• βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών,
• ενισχύσει τον ανταγωνισμό,
• αυξήσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Δεν αποτελεί, όμως, από μόνη της πλήρες δημοσιονομικό σχέδιο.

Τα έσοδα από την αντιμετώπιση της διαφθοράς:

• είναι δύσκολο να προβλεφθούν,
• δεν εισπράττονται πάντοτε άμεσα,
• μπορεί να μην επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο,
• χρειάζονται ισχυρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς.

Αντίθετα, οι μόνιμες αυξήσεις σε μισθούς, υγεία, παιδεία και κοινωνική προστασία δημιουργούν επαναλαμβανόμενες ετήσιες δαπάνες.

Για να είναι αξιόπιστο το πρόγραμμα χρειάζεται αναλυτική αντιστοίχιση:

Διαφθορά, αγροτικές επιδοτήσεις και θεσμική κρίση

Η επιστροφή Τσίπρα πραγματοποιείται σε περίοδο αυξημένης θεσμικής δυσπιστίας.

Η έρευνα για απάτη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στις αγροτικές επιδοτήσεις, η υπόθεση των υποκλοπών και η δημόσια συζήτηση για το κράτος δικαίου δημιουργούν πολιτικό πεδίο για μια αντιπολίτευση που θέτει στο κέντρο τη διαφάνεια.

Η καταπολέμηση της διαφθοράς δεν είναι μόνο ηθικό ζήτημα. Είναι οικονομική πολιτική.

Η διαφθορά:

• αυξάνει το κόστος για τις έντιμες επιχειρήσεις,
• μειώνει τα δημόσια έσοδα,
• στρεβλώνει τον ανταγωνισμό,
• κατευθύνει πόρους σε μη παραγωγικές δραστηριότητες,
• αποθαρρύνει επενδύσεις,
• μειώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Η ΕΛΑΣ θα πρέπει να παρουσιάσει συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις και όχι μόνο πολιτικές καταγγελίες.

Η πρόκληση της αξιοπιστίας

Η μεγαλύτερη δυσκολία του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι να συγκεντρώσει δημοσιότητα. Είναι να αποδείξει ότι έχει αλλάξει χωρίς να παρουσιάζεται ως ένας εντελώς διαφορετικός πολιτικός.

Χρειάζεται να απαντήσει πειστικά:

1. Ποια λάθη αναγνωρίζει από το 2015;
2. Πώς θα διασφαλίσει δημοσιονομική αξιοπιστία;
3. Πώς θα αυξήσει μισθούς και κοινωνικές δαπάνες;
4. Ποια θα είναι η φορολογική πολιτική;
5. Πώς θα προσελκύσει ιδιωτικές επενδύσεις;
6. Ποιο είναι το σχέδιο για την παραγωγικότητα;
7. Πώς θα αντιμετωπίσει το στεγαστικό;
8. Ποια πρόσωπα θα στελεχώσουν το νέο εγχείρημα;
9. Ποια θα είναι η σχέση του με τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ;
10. Με ποιους θα μπορούσε να συνεργαστεί μετά τις εκλογές;

Η σχέση με το ΠΑΣΟΚ

Η άνοδος της ΕΛΑΣ επηρεάζει άμεσα το ΠΑΣΟΚ, το οποίο είχε αναδειχθεί σε αξιωματική αντιπολίτευση μετά την αποδυνάμωση του ΣΥΡΙΖΑ.

Οι δύο πολιτικές δυνάμεις διεκδικούν:

• κεντροαριστερούς ψηφοφόρους,
• κοινωνικά προοδευτικούς πολίτες,
• εργαζομένους,
• νέους,
• ψηφοφόρους που επιθυμούν κυβερνητική αλλαγή.

Ο ανταγωνισμός μπορεί να οδηγήσει σε:

• περαιτέρω κατακερματισμό,
• προγραμματική ανανέωση,
• μετεκλογική συνεργασία,
• κυριαρχία της μίας δύναμης στον προοδευτικό χώρο.

Εάν η αντιπαράθεση περιοριστεί στη διεκδίκηση πολιτικών προσώπων και παλαιών ψηφοφόρων, η Νέα Δημοκρατία μπορεί να ωφεληθεί από τη διάσπαση.

Εάν οδηγήσει σε προγραμματικό ανταγωνισμό, μπορεί να ενισχύσει την ποιότητα της αντιπολίτευσης.

Η αριθμητική της επόμενης εκλογής

Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, αλλά τα δημοσκοπικά ποσοστά της είναι χαμηλότερα από το εκλογικό αποτέλεσμα του 2023.

Η είσοδος νέων κομμάτων μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη την αυτοδυναμία.

Η ΕΛΑΣ δεν χρειάζεται απαραίτητα να κερδίσει αμέσως την πρώτη θέση για να αλλάξει την πολιτική ισορροπία. Εάν καθιερωθεί ως δεύτερη δύναμη, μπορεί:

• να αναδιατάξει την αντιπολίτευση,
• να περιορίσει το ΠΑΣΟΚ,
• να απορροφήσει μικρότερα κόμματα,
• να επηρεάσει τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης,
• να καταστήσει αναγκαίες τις συνεργασίες.

Η πραγματική επιρροή της θα εξαρτηθεί όχι μόνο από το ποσοστό της, αλλά και από το πόσα κόμματα θα εισέλθουν στη Βουλή.

Το ζήτημα των πολιτικών συνεργασιών

Ένα νέο προοδευτικό κόμμα που διεκδικεί κυβερνητική εξουσία πρέπει να εξηγήσει εγκαίρως τη στρατηγική συνεργασιών του.

Εάν δεν υπάρχει αυτοδυναμία, τα βασικά ενδεχόμενα είναι:

• συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ,
• ευρύτερη προοδευτική συμμαχία,
• κυβέρνηση μειοψηφίας με ανοχή,
• επαναληπτικές εκλογές,
• αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης.

Η πλήρης ασάφεια μπορεί να αποτρέψει ψηφοφόρους που φοβούνται την πολιτική αστάθεια. Η υπερβολικά πρώιμη δέσμευση, όμως, μπορεί να περιορίσει τη διαπραγματευτική δύναμη της ΕΛΑΣ.

Τι θα κρίνει την επιστροφή

Η επιτυχία ή αποτυχία θα κριθεί από πέντε παράγοντες:

1. Το πρόγραμμα

Χρειάζονται κοστολογημένες και εφαρμόσιμες προτάσεις.

2. Τα πρόσωπα

Η ανανέωση δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε στελέχη της προηγούμενης κυβερνητικής περιόδου.

3. Η αυτοκριτική

Η κοινωνία χρειάζεται σαφή αναγνώριση των λαθών και όχι εξωραϊσμό.

4. Η οργανωτική διαφάνεια

Η επιλογή υποψηφίων και η χρηματοδότηση πρέπει να είναι ανοικτές και ελέγξιμες.

5. Η δυνατότητα συνεργασίας

Ένα κόμμα που διεκδικεί την εξουσία πρέπει να εξηγεί πώς μπορεί να εξασφαλίσει κυβερνητική σταθερότητα.

Συμπέρασμα

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα είναι πλέον πραγματικό πολιτικό γεγονός και όχι δημοσιογραφική φημολογία.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη διαθέτει:

• αναγνωρίσιμο ηγέτη,
• εκλογική δυναμική,
• πρόσβαση σε έμπειρα στελέχη,
• κοινωνικά θέματα με ευρεία απήχηση,
• χώρο ανάπτυξης λόγω της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης.

Αντιμετωπίζει, όμως:

• το βάρος της διακυβέρνησης 2015–2019,
• το έλλειμμα εμπιστοσύνης,
• την ανάγκη κοστολόγησης των υποσχέσεων,
• τον ανταγωνισμό με το ΠΑΣΟΚ,
• τη διατήρηση της πρωτιάς της Νέας Δημοκρατίας,
• την ανάγκη πραγματικής ανανέωσης.

Η επιστροφή μπορεί να αλλάξει τον συσχετισμό δυνάμεων. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να δημιουργήσει πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα.

Πηγές

• Reuters – Η δημιουργία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και τα πρώτα δημοσκοπικά στοιχεία
• Associated Press – Η πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα
• LiFO – Η παρουσίαση της ΕΛΑΣ
• Reuters – Η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα από τη Βουλή
• Τοποθετήσεις για την οικονομία και την πολιτική προστασία
• Δηλώσεις για την εκλογική ετοιμότητα της ΕΛΑΣ
• Κρατικός Προϋπολογισμός 2026 – βασικοί οικονομικοί δείκτες

Η ετυμηγορία του οικονομολόγου

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα καλύπτει ένα πραγματικό κενό: την απουσία ισχυρής αντιπολίτευσης που να συνδυάζει κοινωνική πολιτική, κυβερνητική εμπειρία και προοπτική εξουσίας.

Η κοινωνική κριτική που διατυπώνει έχει οικονομική βάση. Η ανάπτυξη δεν κατανέμεται ισότιμα, η κατοικία απορροφά μεγάλο μέρος των εισοδημάτων, οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί σε ευρωπαϊκή σύγκριση και η θεσμική αναποτελεσματικότητα δημιουργεί πραγματικό κόστος.

Η διάγνωση, όμως, δεν αρκεί.

Η υπόσχεση για υψηλότερους μισθούς, καλύτερη υγεία, ισχυρότερη παιδεία, κοινωνική κατοικία και μεγαλύτερη πολιτική προστασία χρειάζεται:

• ακριβή κοστολόγηση,
• μόνιμες πηγές χρηματοδότησης,
• ρεαλιστικές προβλέψεις εσόδων,
• σχέδιο παραγωγικότητας,
• συμβατότητα με τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.

Η αντιμετώπιση της διαφθοράς είναι αναγκαία και μπορεί να εξοικονομήσει σημαντικούς πόρους. Δεν μπορεί, όμως, να χρησιμοποιείται ως απροσδιόριστη πηγή χρηματοδότησης για κάθε νέα μόνιμη δαπάνη.

Η τελική ετυμηγορία

Ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει με πραγματική πολιτική δυναμική, αλλά η επιτυχία του δεν θα κριθεί από το εάν μπορεί να ανασυγκροτήσει το παρελθόν. Θα κριθεί από το εάν μπορεί να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο, κοστολογημένο και θεσμικά ώριμο σχέδιο για το μέλλον.

Η κυβερνητική εμπειρία μπορεί να λειτουργήσει ως πλεονέκτημα μόνο εάν συνοδευτεί από ειλικρινή αυτοκριτική. Διαφορετικά, θα λειτουργήσει ως διαρκής υπενθύμιση των αντιφάσεων του 2015.

Η Ελλάδα χρειάζεται ισχυρή αντιπολίτευση, αλλά χρειάζεται επίσης δημοσιονομική σταθερότητα, παραγωγικές επενδύσεις και πολιτική αξιοπιστία.

Η επιστροφή ενός πρώην πρωθυπουργού δεν αποτελεί από μόνη της πολιτική ανανέωση. Ανανέωση θα υπάρξει μόνο εάν οι νέες προτάσεις είναι πιο συγκεκριμένες, πιο αξιόπιστες και πιο εφαρμόσιμες από εκείνες του παρελθόντος.