Η πραγματική δύναμη ενός έθνους δεν βρίσκεται μόνο στους φυσικούς του πόρους, αλλά στους ανθρώπους που δημιουργούν, μαθαίνουν και καινοτομούν.
Εισαγωγή
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, κάθε μεγάλος πολιτισμός οικοδομήθηκε πάνω στη γνώση.
Οι κοινωνίες που επένδυσαν στην εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην καινοτομία κατάφεραν να δημιουργήσουν οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική πρόοδο και πολιτιστική ακμή.
Αντίθετα, οι κοινωνίες που υποτίμησαν τη γνώση, ακόμη και όταν διέθεταν άφθονους φυσικούς πόρους, δυσκολεύτηκαν να διατηρήσουν τη δυναμική τους στον χρόνο.
Το πραγματικό ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η γνώση έχει αξία.
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Γιατί αποτελεί το σημαντικότερο δημόσιο αγαθό μιας σύγχρονης κοινωνίας;
Η γνώση δεν εξαντλείται
Οι περισσότεροι οικονομικοί πόροι έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό.
Όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται, τόσο περισσότερο φθείρονται.
Η γνώση λειτουργεί διαφορετικά.
Όσο περισσότερο διαδίδεται, τόσο περισσότερο αυξάνεται.
Όταν ένας άνθρωπος μοιράζεται μια ιδέα, δεν τη χάνει.
Αντίθετα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να γεννηθούν νέες ιδέες.
Η γνώση αποτελεί ίσως τον μοναδικό πόρο που πολλαπλασιάζεται όταν μοιράζεται.
Η γνώση και η οικονομική ανάπτυξη
Η ιστορία της οικονομικής ανάπτυξης αποδεικνύει ότι η μακροχρόνια ευημερία δεν βασίζεται μόνο στο κεφάλαιο ή στην εργασία.
Βασίζεται κυρίως:
- στην εκπαίδευση,
- στην έρευνα,
- στην τεχνολογική πρόοδο,
- στην καινοτομία.
Οι οικονομίες που παράγουν νέα γνώση δημιουργούν νέες επιχειρήσεις, νέες αγορές και νέες ευκαιρίες.
Το ανθρώπινο κεφάλαιο αποτελεί σήμερα τον σημαντικότερο αναπτυξιακό πόρο κάθε χώρας.
Η γνώση και η δημοκρατία
Η γνώση δεν ενισχύει μόνο την οικονομία.
Ενισχύει και τη δημοκρατία.
Οι ενημερωμένοι πολίτες μπορούν:
- να αξιολογούν επιχειρήματα,
- να αναγνωρίζουν την παραπληροφόρηση,
- να συμμετέχουν ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο,
- να λαμβάνουν υπεύθυνες αποφάσεις.
Η δημοκρατία προϋποθέτει γνώση.
Χωρίς γνώση, η δημόσια συζήτηση κινδυνεύει να υποκατασταθεί από συνθήματα, φόβο και παραπληροφόρηση.
Η γνώση ως δημόσια επένδυση
Η επένδυση στη γνώση δεν αποτελεί δαπάνη.
Αποτελεί τη σημαντικότερη επένδυση που μπορεί να πραγματοποιήσει μια κοινωνία.
Κάθε σχολείο.
Κάθε πανεπιστήμιο.
Κάθε ερευνητικό εργαστήριο.
Κάθε βιβλιοθήκη.
Κάθε επιστημονική δημοσίευση.
Κάθε εκπαιδευτική πρωτοβουλία.
Συμβάλλει στη δημιουργία ενός ισχυρότερου κοινωνικού και οικονομικού οικοσυστήματος.
Η ευθύνη όλων μας
Η γνώση δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των πανεπιστημίων.
Αποτελεί ευθύνη:
- των εκπαιδευτικών,
- των ερευνητών,
- των δημοσιογράφων,
- των θεσμών,
- των πολιτών.
Κάθε άνθρωπος που μοιράζεται υπεύθυνα γνώση συμβάλλει στην πρόοδο της κοινωνίας.
Τι πρέπει να γνωρίζει ο πολίτης
Η μεγαλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος δεν είναι μόνο οικονομική.
Είναι πνευματική.
Η διαρκής μάθηση, η περιέργεια, η αναζήτηση της αλήθειας και η κριτική σκέψη αποτελούν τα ισχυρότερα εφόδια για έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς.
Η γνώση δεν είναι προνόμιο λίγων.
Είναι δικαίωμα όλων.
Συμπέρασμα
Οι κοινωνίες δεν προοδεύουν μόνο επειδή διαθέτουν περισσότερους πόρους.
Προοδεύουν επειδή διαθέτουν περισσότερους ανθρώπους που σκέφτονται, δημιουργούν και συνεργάζονται.
Η γνώση αποτελεί τη γέφυρα ανάμεσα στο παρόν και στο μέλλον.
Αποτελεί το θεμέλιο της καινοτομίας, της οικονομικής ανάπτυξης, της δημοκρατίας και του πολιτισμού.
Κάθε γενιά έχει την ευθύνη όχι μόνο να διατηρήσει αυτή τη γνώση, αλλά και να την εμπλουτίσει, ώστε να την παραδώσει ισχυρότερη στις επόμενες.
Η Ετυμηγορία του Οικονομολόγου
Οι μεγάλες κοινωνίες δεν οικοδομούνται μόνο με ισχυρές οικονομίες.
Οικοδομούνται με ισχυρούς ανθρώπους.
Και οι ισχυροί άνθρωποι διαμορφώνονται μέσα από τη γνώση, την παιδεία, την έρευνα και την καινοτομία.
Η γνώση δεν αποτελεί πολυτέλεια.
Δεν αποτελεί προνόμιο.
Δεν αποτελεί απλώς εκπαιδευτικό στόχο.
Αποτελεί το σημαντικότερο δημόσιο αγαθό πάνω στο οποίο οικοδομείται κάθε ελεύθερη, δημοκρατική και ευημερούσα κοινωνία.