Ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα: Γιατί η ενεργειακή κρίση δεν έχει τελειώσει για το νοικοκυριό

Η μεγάλη ενεργειακή κρίση του 2022 μπορεί να έχει περάσει από την κορυφή της, όμως για τα ελληνικά νοικοκυριά το ηλεκτρικό ρεύμα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό μέρος του κόστους ζωής.

Τα ευρωπαϊκά στοιχεία δείχνουν ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας έχουν σταθεροποιηθεί, αλλά παραμένουν σαφώς υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, η μέση τιμή ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά στην ΕΕ ήταν 28,96 ευρώ ανά 100 kWh, έναντι 28,79 ευρώ στο πρώτο εξάμηνο.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η τελική τιμή δεν εξαρτάται μόνο από το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Περιλαμβάνει δίκτυα, φόρους, τέλη και άλλες επιβαρύνσεις. Στην ΕΕ, φόροι και επιβαρύνσεις αντιστοιχούσαν στο 28,9% του τελικού λογαριασμού κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

Ανάλυση

Η ελληνική αγορά ενέργειας παρουσιάζει σήμερα μια αντίφαση.

Από τη μία πλευρά, η χώρα έχει αυξήσει σημαντικά την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και έχει αναπτύξει νέες ενεργειακές υποδομές.

Από την άλλη, η τιμή που πληρώνει το νοικοκυριό εξακολουθεί να επηρεάζεται έντονα από τη χονδρεμπορική αγορά, το φυσικό αέριο, τις διασυνδέσεις και τη δομή των τιμολογίων.

Για τον Αύγουστο του 2026, για παράδειγμα, το ειδικό οικιακό τιμολόγιο της ΔΕΗ διαμορφώνεται περίπου στα 0,1384 ευρώ/kWh για κατανάλωση έως 200 kWh τον μήνα, εφόσον εφαρμόζονται οι σχετικές εκπτώσεις και προϋποθέσεις, ενώ για υψηλότερη κατανάλωση η τιμή ανεβαίνει.

Το πρόβλημα επομένως δεν είναι μόνο η τιμή της κιλοβατώρας.

Η ενεργειακή επιβάρυνση λειτουργεί αθροιστικά

Ένας λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος περιλαμβάνει περισσότερα από την καθαρή κατανάλωση.

Υπάρχουν πάγια, ρυθμιζόμενες χρεώσεις, δίκτυα και φορολογικές επιβαρύνσεις. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια σχετικά μικρή πτώση στη χονδρεμπορική τιμή δεν μεταφέρεται πάντοτε αυτούσια στον τελικό καταναλωτή.

Αυτό ακριβώς παρατηρήθηκε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο το 2025: οι προ φόρων τιμές μειώθηκαν ελαφρά, αλλά η αύξηση φόρων και επιβαρύνσεων περιόρισε το όφελος για τα νοικοκυριά.

Γιατί η Ελλάδα παραμένει ευάλωτη

Η Ελλάδα έχει ένα ακόμη πρόβλημα: η ζήτηση αυξάνεται έντονα σε περιόδους καύσωνα.

Όταν εκατομμύρια κλιματιστικά λειτουργούν ταυτόχρονα, αυξάνεται η ανάγκη για ηλεκτρική παραγωγή στις ώρες αιχμής. Εάν η φθηνότερη παραγωγή από ΑΠΕ δεν επαρκεί εκείνες τις ώρες, ενεργοποιούνται ακριβότερες μονάδες.

Έτσι, η κλιματική κρίση και η ενεργειακή κρίση αρχίζουν να συνδέονται.

Περισσότεροι καύσωνες σημαίνουν περισσότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ψύξη.

Περισσότερη ζήτηση σημαίνει μεγαλύτερη πίεση στο σύστημα.

Οι ανανεώσιμες πηγές δεν αρκούν χωρίς αποθήκευση

Η Ελλάδα διαθέτει άφθονο ήλιο και αιολικό δυναμικό. Αυτό αποτελεί μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα.

Υπάρχει όμως ένα βασικό πρόβλημα: η ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να είναι διαθέσιμη όταν χρειάζεται, όχι μόνο όταν φυσά ή όταν υπάρχει ηλιοφάνεια.

Χωρίς επαρκή αποθήκευση, μπαταρίες, αντλησιοταμίευση και ισχυρές διασυνδέσεις, ένα μέρος της φθηνής πράσινης ενέργειας δεν μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως.

Άρα, το επόμενο στάδιο της ενεργειακής μετάβασης δεν είναι απλώς «περισσότερα φωτοβολταϊκά».

Είναι ΑΠΕ + αποθήκευση + δίκτυα + διασυνδέσεις.

Το δίκτυο είναι μέρος της οικονομίας

Οι πρόσφατες πυρκαγιές επανέφεραν επίσης τη συζήτηση για την κατάσταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Έρευνα του Reuters σημείωσε ότι το ελληνικό δίκτυο, παρά την αύξηση των επενδύσεων και των υπογειοποιήσεων, παραμένει μεγάλο και ευάλωτο, ενώ ορισμένα περιστατικά πυρκαγιών έχουν συνδεθεί με προβλήματα ηλεκτρικών γραμμών.

Αυτό δείχνει ότι η ενεργειακή πολιτική δεν αφορά μόνο την τιμή.

Αφορά και την ασφάλεια, την αξιοπιστία και την ανθεκτικότητα των υποδομών.

Ένα δίκτυο που δεν εκσυγχρονίζεται μπορεί να κοστίζει λιγότερο σήμερα, αλλά πολύ περισσότερο αύριο μέσω διακοπών, απωλειών, πυρκαγιών και ανάγκης έκτακτων παρεμβάσεων.

Το μεγαλύτερο ζήτημα: ενεργειακή ανταγωνιστικότητα

Η τιμή της ενέργειας δεν επηρεάζει μόνο τα νοικοκυριά.

Επηρεάζει τη βιομηχανία, τα ξενοδοχεία, τα καταστήματα, τις μεταφορές, την αγροτική παραγωγή και τελικά τις τιμές των προϊόντων.

Όταν μια επιχείρηση πληρώνει ακριβότερη ενέργεια, ένα μέρος αυτού του κόστους μπορεί να μεταφερθεί στον καταναλωτή.

Έτσι το ενεργειακό κόστος γίνεται και πληθωριστικό κόστος.

Για μια χώρα που θέλει να αυξήσει τις εξαγωγές και την παραγωγικότητά της, η φθηνή και αξιόπιστη ενέργεια αποτελεί κρίσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η ετυμηγορία του οικονομολόγου

Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην ενεργειακή μετάβαση. Όμως η επιτυχία δεν θα κριθεί από το πόσα φωτοβολταϊκά εγκαθίστανται.

Θα κριθεί από το αν η καθαρότερη ενέργεια μετατρέπεται σε φθηνότερη, σταθερότερη και ασφαλέστερη ενέργεια για τον πολίτη και την επιχείρηση.

Όσο οι λογαριασμοί παραμένουν ευάλωτοι στις διεθνείς τιμές, στη ζήτηση αιχμής και στις αδυναμίες του δικτύου, η ενεργειακή μετάβαση δεν έχει ολοκληρώσει την οικονομική της αποστολή.

Η πραγματική ενεργειακή ανεξαρτησία δεν είναι να παράγουμε απλώς περισσότερο ρεύμα στην Ελλάδα. Είναι να μπορούμε να το αποθηκεύουμε, να το μεταφέρουμε και να το προσφέρουμε σε ανταγωνιστικό κόστος όταν πραγματικά το χρειαζόμαστε.