ΔΕΘ 2026: Η πρώτη μεγάλη πολιτική μάχη πριν από τις εκλογές

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης του 2026 δεν θα είναι μια συνηθισμένη ΔΕΘ.

Θα αποτελέσει την πρώτη μεγάλη πολιτική δοκιμασία της περιόδου που οδηγεί στις εθνικές εκλογές του 2027.

Η κυβέρνηση προετοιμάζει πακέτο μέτρων με έμφαση στη μεσαία τάξη, στους επαγγελματίες και στους αγρότες, ενώ η ακρίβεια και η καθημερινότητα βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Παράλληλα, η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη στις δημοσκοπήσεις, αλλά η αντιπολίτευση έχει αναδιαταχθεί. Σε σύγκριση οκτώ μετρήσεων του καλοκαιριού, η ΝΔ κινούνταν κατά μέσο όρο στο 29,6%, η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα στο 17,3% και το ΠΑΣΟΚ στο 11,1%.

Η ΔΕΘ επομένως θα λειτουργήσει λιγότερο ως έκθεση εξαγγελιών και περισσότερο ως τεστ πολιτικής αξιοπιστίας.

Ανάλυση

Η κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει ότι η ανάπτυξη φτάνει στο νοικοκυριό

Το βασικό πλεονέκτημα της κυβέρνησης παραμένει η εικόνα οικονομικής σταθερότητας και η πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις.

Το βασικό της πρόβλημα όμως είναι διαφορετικό.

Οι πολίτες δεν αξιολογούν μόνο το ΑΕΠ, τις επενδύσεις ή τη δημοσιονομική πορεία. Αξιολογούν το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ, το ρεύμα, τη φορολογία και το ποσό που μένει στο τέλος του μήνα.

Γι’ αυτό τα μέτρα της ΔΕΘ θα κριθούν κυρίως από το αν δημιουργούν μόνιμη αύξηση διαθέσιμου εισοδήματος και όχι απλώς ένα πρόσκαιρο δημοσιονομικό όφελος.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη αποκλείσει μια λογική γενικευμένων προεκλογικών παροχών, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υποσχεθεί μέτρα χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

Άρα η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στόχους:

στήριξη των εισοδημάτων και διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.

Ο Τσίπρας επιχειρεί να μετατρέψει τη δεύτερη θέση σε κυβερνητική προοπτική

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα έχει αλλάξει τη δομή της αντιπολίτευσης.

Η ΕΛ.Α.Σ. έχει εγκατασταθεί στη δεύτερη θέση σε αρκετές δημοσκοπήσεις, ενώ σε μια μέτρηση του καλοκαιριού η διαφορά με τη Νέα Δημοκρατία περιορίστηκε στις 6,9 ποσοστιαίες μονάδες, με 28,3% έναντι 21,4%.

Το κρίσιμο πρόβλημα για τον Τσίπρα δεν είναι πλέον μόνο να αποδείξει ότι μπορεί να επιστρέψει πολιτικά.

Είναι να αποδείξει ότι μπορεί να δημιουργήσει αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση.

Η οικονομική του πρόταση θα πρέπει επομένως να απαντήσει σε δύσκολες ερωτήσεις:

Πώς αυξάνονται μισθοί και κοινωνικές δαπάνες χωρίς νέα δημοσιονομικά προβλήματα;

Πώς μειώνεται η φορολογική επιβάρυνση χωρίς να περιορίζονται δημόσιες υπηρεσίες;

Και πώς επιτυγχάνεται μεγαλύτερη κοινωνική αναδιανομή χωρίς να μειώνεται η επενδυτική εμπιστοσύνη;

Το ΠΑΣΟΚ δίνει μάχη για πολιτική επιβίωση στον χώρο της κεντροαριστεράς

Για το ΠΑΣΟΚ, η ΔΕΘ μπορεί να είναι ακόμη πιο κρίσιμη.

Το κόμμα βρίσκεται στην τρίτη θέση στις περισσότερες πρόσφατες μετρήσεις και θεωρεί ότι η Θεσσαλονίκη του προσφέρει την ευκαιρία να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα και να αμφισβητήσει την εικόνα ότι η ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί τη μοναδική βασική εναλλακτική στη Νέα Δημοκρατία.

Το δίλημμα είναι στρατηγικό.

Αν το ΠΑΣΟΚ κινηθεί υπερβολικά προς τα αριστερά, κινδυνεύει να ανταγωνιστεί τον Τσίπρα στο δικό του πεδίο.

Αν κινηθεί πολύ προς το κέντρο, πρέπει να εξηγήσει γιατί ένας κεντρώος ψηφοφόρος πρέπει να εγκαταλείψει τη Νέα Δημοκρατία.

Η πολιτική του επιβίωση επομένως εξαρτάται από το αν μπορεί να δημιουργήσει διακριτή κυβερνητική ταυτότητα.

Η πραγματική μάχη γίνεται για τον μεσαίο ψηφοφόρο

Η κυβέρνηση έχει ήδη αρχίσει να εντείνει την αντιπαράθεση με τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς θεωρεί ότι μια άμεση σύγκριση με τον πρώην πρωθυπουργό μπορεί να επανασυσπειρώσει κεντρώους ψηφοφόρους που μπορεί να έχουν απομακρυνθεί από τη ΝΔ αλλά δεν επιθυμούν επιστροφή στην περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτό εξηγεί γιατί το πολιτικό κέντρο αποκτά τόσο μεγάλη σημασία.

Οι επόμενες εκλογές πιθανότατα δεν θα κριθούν από τους πιο πιστούς κομματικούς ψηφοφόρους.

Θα κριθούν από ανθρώπους που μπορούν να μετακινηθούν ανάλογα με:

• το εισόδημά τους,
• την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών,
• τη θεσμική αξιοπιστία,
• την ασφάλεια,
• και την εμπιστοσύνη στην ικανότητα διακυβέρνησης.

Η οικονομία θα είναι το βασικό πεδίο σύγκρουσης

Η ΔΕΘ θα αποκαλύψει και κάτι ακόμη.

Ποιο κόμμα μπορεί να παρουσιάσει την πιο πειστική απάντηση στο βασικό οικονομικό παράδοξο της Ελλάδας:

η οικονομία βελτιώνεται, αλλά πολλοί πολίτες εξακολουθούν να αισθάνονται ότι η προσωπική τους οικονομική κατάσταση δεν βελτιώνεται αντίστοιχα.

Η κυβέρνηση θα προβάλλει ανάπτυξη, επενδύσεις και δημοσιονομική σταθερότητα.

Η αντιπολίτευση θα προβάλλει ακρίβεια, στέγαση και πραγματικούς μισθούς.

Και οι δύο πλευρές έχουν πραγματικά δεδομένα που μπορούν να υποστηρίξουν τη δική τους αφήγηση.

Γι’ αυτό η πολιτική μάχη δεν θα κριθεί μόνο στο ποιος έχει «δίκιο».

Θα κριθεί στο ποια αφήγηση ανταποκρίνεται περισσότερο στην προσωπική εμπειρία του ψηφοφόρου.

Οι παροχές έχουν όριο

Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που κανένα κόμμα δεν μπορεί να αγνοήσει.

Ο δημοσιονομικός χώρος δεν είναι απεριόριστος.

Κάθε μόνιμη φοροελάφρυνση ή νέα κοινωνική δαπάνη χρειάζεται μόνιμη χρηματοδότηση.

Άρα, η πιο σοβαρή πολιτική συζήτηση στη ΔΕΘ δεν πρέπει να είναι μόνο:

«Τι θα δώσετε;»

Πρέπει να είναι επίσης:

«Πώς θα το χρηματοδοτήσετε και ποια θα είναι η μακροχρόνια οικονομική του απόδοση;»

Εκεί θα φανεί η διαφορά ανάμεσα σε μια προεκλογική υπόσχεση και σε ένα πραγματικό πρόγραμμα διακυβέρνησης.

Η ετυμηγορία του οικονομολόγου

Η ΔΕΘ του 2026 θα είναι ουσιαστικά η πρώτη μεγάλη οικονομική αναμέτρηση των εκλογών του 2027.

Η Νέα Δημοκρατία πρέπει να αποδείξει ότι η μακροοικονομική σταθερότητα μπορεί να μετατραπεί σε περισσότερο πραγματικό εισόδημα.

Ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να αποδείξει ότι η επιστροφή του συνοδεύεται από οικονομικό πρόγραμμα που μπορεί να χρηματοδοτηθεί.

Και το ΠΑΣΟΚ πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει διακριτή, κυβερνητικά εφαρμόσιμη εναλλακτική πρόταση.

Στις επόμενες εκλογές, ο πολίτης δεν θα επιλέξει μόνο ποιον εμπιστεύεται περισσότερο πολιτικά. Θα επιλέξει ποιον πιστεύει ότι μπορεί να βελτιώσει περισσότερο την πραγματική οικονομία του νοικοκυριού χωρίς να υποθηκεύσει την οικονομία της χώρας.

Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της ΔΕΘ — και πιθανότατα ο πυρήνας της πολιτικής μάχης μέχρι την κάλπη.