Executive Summary

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιών διεθνών, οικονομικών, τεχνολογικών και δημογραφικών μετασχηματισμών.

Οι αποφάσεις που θα ληφθούν κατά την επόμενη δεκαπενταετία θα καθορίσουν όχι μόνο τον ρυθμό ανάπτυξης της χώρας αλλά και τη θέση της στη νέα ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία.

Η χώρα διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα:

• ανθρώπινο κεφάλαιο,
• στρατηγική γεωγραφική θέση,
• ισχυρή ναυτιλία,
• ποιοτικό τουριστικό προϊόν,
• πανεπιστήμια,
• φυσικούς πόρους,
• και πλήρη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η αναζήτηση νέων πλεονεκτημάτων.

Είναι η αξιοποίηση αυτών που ήδη διαθέτει.

Το παρόν Policy Paper προτείνει ένα νέο εθνικό αναπτυξιακό όραμα με ορίζοντα το 2040.

Η Πρόκληση

Η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα:

• το δημογραφικό,
• την τεχνολογική επανάσταση,
• την κλιματική αλλαγή,
• τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις,
• την ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας,
• τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας,
• και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων θεσμών.

Οι προκλήσεις αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με αποσπασματικές πολιτικές.

Απαιτούν ένα συνεκτικό εθνικό σχέδιο.

Γιατί έχει σημασία

Η αναπτυξιακή στρατηγική του 2040 θα επηρεάσει:

Την οικονομία

Νέες επενδύσεις, παραγωγικότητα, εξαγωγές και ανταγωνιστικότητα.

Την κοινωνία

Ποιότητα ζωής, κοινωνική συνοχή και ίσες ευκαιρίες.

Τις περιφέρειες

Ισορροπημένη ανάπτυξη σε ολόκληρη τη χώρα.

Τη διεθνή θέση της Ελλάδας

Ενίσχυση του ρόλου της ως πυλώνα σταθερότητας, καινοτομίας και συνεργασίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Οι Δέκα Στρατηγικοί Πυλώνες

1.

Επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

2.

Εκπαίδευση και δια βίου μάθηση.

3.

Παραγωγικότητα και καινοτομία.

4.

Ψηφιακό κράτος και αποτελεσματικοί θεσμοί.

5.

Ισχυρές περιφέρειες και έξυπνη εξειδίκευση.

6.

Πράσινη μετάβαση και ενεργειακή αυτονομία.

7.

Ανθεκτική οικονομία και δημοσιονομική σταθερότητα.

8.

Δημογραφική ανασυγκρότηση και κοινωνική συνοχή.

9.

Εξωστρέφεια, διεθνείς συνεργασίες και εξαγωγικός προσανατολισμός.

10.

Μακροπρόθεσμος εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός πέρα από τον εκλογικό κύκλο.

Διεθνείς Καλές Πρακτικές

Οι οικονομίες που πρωταγωνιστούν διεθνώς διαθέτουν κοινά χαρακτηριστικά:

• επενδύουν στην εκπαίδευση,
• στηρίζουν την έρευνα,
• αξιοποιούν την τεχνολογία,
• ενισχύουν την επιχειρηματικότητα,
• λειτουργούν με σταθερούς θεσμούς,
• και σχεδιάζουν με ορίζοντα δεκαετιών.

Η ανάπτυξη δεν αποτελεί αποτέλεσμα συγκυρίας.

Αποτελεί αποτέλεσμα στρατηγικής.

Προτεινόμενες Δημόσιες Πολιτικές

Εθνικό Συμβούλιο Στρατηγικού Σχεδιασμού

με διακομματική συμμετοχή και μακροχρόνιο σχεδιασμό.

Εθνικό Παρατηρητήριο Ανάπτυξης

για συνεχή αξιολόγηση οικονομικών και κοινωνικών δεικτών.

Ψηφιακός μετασχηματισμός

σε ολόκληρο το δημόσιο και ιδιωτικό οικοσύστημα.

Εθνική Στρατηγική Καινοτομίας

με σύνδεση πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και περιφερειών.

Ολοκληρωμένη Περιφερειακή Πολιτική

με αξιοποίηση των ιδιαίτερων συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιοχής.

Νέα Δημογραφική Πολιτική

που αντιμετωπίζει το δημογραφικό ως αναπτυξιακή προτεραιότητα.

Πρόταση WR1TE

Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα εθνική συμφωνία για την ανάπτυξη.

Μια στρατηγική που θα βασίζεται:

• στη γνώση,
• στην καινοτομία,
• στους ισχυρούς θεσμούς,
• στη βιώσιμη ανάπτυξη,
• στην περιφερειακή συνοχή,
• και στη διαχρονική συνέχεια των δημόσιων πολιτικών.

Η μεγαλύτερη επένδυση της χώρας δεν είναι οι φυσικοί της πόροι.

Είναι οι άνθρωποί της.

Αναμενόμενος Οικονομικός και Κοινωνικός Αντίκτυπος

Η υλοποίηση μιας συνεκτικής εθνικής στρατηγικής μπορεί να οδηγήσει:

• σε υψηλότερη παραγωγικότητα,
• σε μεγαλύτερες ιδιωτικές επενδύσεις,
• σε αύξηση των εξαγωγών,
• σε περισσότερες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης,
• σε ισχυρότερες περιφέρειες,
• σε αποτελεσματικότερο κράτος,
• και σε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς κρίσεις.

Βασικά Συμπεράσματα

✔ Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα απαραίτητα συγκριτικά πλεονεκτήματα.

✔ Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ποιότητα του στρατηγικού σχεδιασμού.

✔ Οι δημόσιες πολιτικές πρέπει να αξιολογούνται με βάση τα αποτελέσματά τους.

✔ Η ανάπτυξη απαιτεί θεσμική συνέχεια και διακομματική συνεργασία.

✔ Η Ελλάδα του 2040 μπορεί να είναι μια χώρα περισσότερο παραγωγική, περισσότερο καινοτόμος και περισσότερο ανθεκτική.

Επίλογος

Η ιστορία διδάσκει ότι οι χώρες που προοδεύουν δεν είναι εκείνες που διαθέτουν πάντοτε περισσότερους φυσικούς πόρους.

Είναι εκείνες που αξιοποιούν αποτελεσματικότερα το ανθρώπινο δυναμικό τους, τους θεσμούς τους και τη γνώση τους.

Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα απαραίτητα εφόδια για να πρωταγωνιστήσει στη νέα ευρωπαϊκή οικονομία.

Η πραγματική πρόκληση δεν είναι να προβλέψουμε το μέλλον.

Είναι να το σχεδιάσουμε.

Και ο σχεδιασμός αυτός αρχίζει σήμερα.

📘 WR1TE Policy Paper

Η Ελλάδα του 2040 δεν θα διαμορφωθεί από τις διεθνείς συγκυρίες αλλά από τις στρατηγικές επιλογές που θα πραγματοποιηθούν την επόμενη δεκαπενταετία. Οι χώρες που επενδύουν στη γνώση, στην καινοτομία, στους θεσμούς και στους ανθρώπους τους δημιουργούν οικονομίες περισσότερο ανταγωνιστικές, κοινωνίες περισσότερο συνεκτικές και κράτη περισσότερο ανθεκτικά. Το μέλλον δεν προβλέπεται. Σχεδιάζεται.