Η Ελλάδα πριν από τις εκλογές του 2027: Υποσχέσεις, αποτελέσματα και εκκρεμότητες

Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα κριθεί από την απόσταση ανάμεσα στους θετικούς οικονομικούς δείκτες και στην καθημερινή εμπειρία των πολιτών

Η Ελλάδα εισέρχεται σταδιακά σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο. Ο πρωθυπουργός έχει επαναλάβει ότι οι εθνικές εκλογές προγραμματίζεται να πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027, με την ολοκλήρωση της κυβερνητικής θητείας.

Μέχρι τότε, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τον απολογισμό της, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα κληθούν να καταθέσουν συγκεκριμένες και αξιόπιστες εναλλακτικές προτάσεις.

Οι πολίτες δεν θα αξιολογήσουν μόνο τις υποσχέσεις. Θα εξετάσουν τα πραγματικά αποτελέσματα στην οικονομία, στους μισθούς, στην ακρίβεια, στη στέγαση, στην υγεία, στην παιδεία, στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην ποιότητα των θεσμών.

Το κεντρικό ερώτημα είναι σαφές: μετατράπηκε η οικονομική ανάπτυξη σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινής ζωής;

Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας

Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αυξήθηκε κατά 2% το πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Η ανεργία διαμορφώθηκε στο 8% τον Ιούνιο του 2026.

Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 1,9% τόσο το 2026 όσο και το 2027. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 1,8% για το 2026 και 1,6% για το 2027.

Οι προβλέψεις διαφέρουν ελαφρά επειδή βασίζονται σε διαφορετικές υποθέσεις. Συμφωνούν, όμως, ότι η οικονομία θα εξακολουθήσει να αναπτύσσεται, αλλά με ηπιότερο ρυθμό μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η Ελλάδα εμφανίζει, επομένως, μια θετική μακροοικονομική εικόνα. Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η αναπτυξιακή δυναμική μπορεί να διατηρηθεί χωρίς τη σημερινή ισχυρή στήριξη των ευρωπαϊκών πόρων.

Ακρίβεια και πραγματική αγοραστική δύναμη

Τον Ιούλιο του 2026 ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 3,4%, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός θα μπορούσε να διαμορφωθεί στο 3,8% για το σύνολο του 2026, επηρεαζόμενος κυρίως από τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων.

Ο πληθωρισμός δεν επιβαρύνει όλα τα νοικοκυριά με τον ίδιο τρόπο. Οι πολίτες με χαμηλότερα εισοδήματα δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους για τρόφιμα, ενέργεια, στέγαση και μετακινήσεις. Αυτές είναι ακριβώς οι δαπάνες που δεν μπορούν εύκολα να περιοριστούν.

Μια ονομαστική αύξηση του μισθού δεν αποτελεί πραγματική βελτίωση όταν εξανεμίζεται από τις αυξήσεις των βασικών αγαθών και υπηρεσιών.

Στις εκλογές του 2027, οι πολίτες δεν θα αναρωτηθούν μόνο εάν αυξήθηκαν οι μισθοί. Θα αναρωτηθούν εάν μπορούν να καλύψουν ευκολότερα τις ανάγκες τους.

Απασχόληση και ποιότητα εργασίας

Η μείωση της ανεργίας αποτελεί σημαντική εξέλιξη. Δεν απαντά, όμως, από μόνη της σε όλα τα προβλήματα της αγοράς εργασίας.

Χρειάζεται να εξεταστεί:

• εάν οι νέες θέσεις εργασίας είναι σταθερές,
• εάν οι αμοιβές εξασφαλίζουν αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης,
• εάν πληρώνονται οι πραγματικές υπερωρίες,
• εάν οι εργαζόμενοι έχουν δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης,
• και εάν οι δεξιότητές τους αξιοποιούνται παραγωγικά.

Μια οικονομία μπορεί να παρουσιάζει μειωμένη ανεργία και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, φυγή νέων επιστημόνων στο εξωτερικό και εργαζομένους που αδυνατούν να ζήσουν αποκλειστικά από τον μισθό τους.

Η ποιότητα της εργασίας είναι εξίσου σημαντική με τον αριθμό των θέσεων εργασίας.

Το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης

Το 2026 είναι χρονιά-ορόσημο για την ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η Ελλάδα είχε στη διάθεσή της ένα ιδιαίτερα σημαντικό πακέτο ευρωπαϊκών πόρων για επενδύσεις, υποδομές, ψηφιακό μετασχηματισμό, πράσινη μετάβαση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων.

Η απορρόφηση των κονδυλίων, όμως, δεν αποτελεί από μόνη της επιτυχία. Το ουσιαστικό αποτέλεσμα πρέπει να μετρηθεί από:

• τις βιώσιμες επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν,
• τις νέες παραγωγικές δυνατότητες,
• τις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν,
• τη βελτίωση των υποδομών,
• την αύξηση της παραγωγικότητας,
• και τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει επιβράδυνση της ελληνικής ανάπτυξης το 2027, καθώς η ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης θα περιορίζεται. Η επόμενη κυβέρνηση θα βρεθεί, συνεπώς, αντιμέτωπη με τη μεγάλη πρόκληση της μετατροπής της προσωρινής χρηματοδότησης σε μόνιμη παραγωγική δυναμική.

Παραγωγικότητα και νέο αναπτυξιακό μοντέλο

Η Ελλάδα χρειάζεται ανάπτυξη που δεν θα εξαρτάται υπερβολικά από την κατανάλωση, τον τουρισμό, την οικοδομή και τις εισαγωγές.

Η επόμενη φάση πρέπει να στηριχθεί:

• στην τεχνολογική αναβάθμιση,
• στην καινοτομία,
• στις εξαγωγές υψηλότερης προστιθέμενης αξίας,
• στη σύγχρονη αγροτική παραγωγή,
• στην ενίσχυση της μεταποίησης,
• στην έρευνα,
• και στη σύνδεση των πανεπιστημίων με την παραγωγική οικονομία.

Η προσέλκυση επενδύσεων είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί οποιαδήποτε επένδυση. Σημασία έχει εάν δημιουργείται εγχώρια προστιθέμενη αξία, εάν μεταφέρεται τεχνογνωσία και εάν παράγονται σταθερές και καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Στεγαστική κρίση: Η μεγάλη κοινωνική εκκρεμότητα

Η στέγαση αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα κυρίαρχα ζητήματα της προεκλογικής περιόδου. Τα υψηλά ενοίκια, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και το κόστος αγοράς πιέζουν ιδιαίτερα τους νέους και τις οικογένειες.

Τα επιδόματα και τα προγράμματα επιδοτούμενων στεγαστικών δανείων μπορούν να βοηθήσουν συγκεκριμένες ομάδες. Δεν αποτελούν, όμως, ολοκληρωμένη λύση.

Όταν η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών παραμένει περιορισμένη, η ενίσχυση της ζήτησης μπορεί να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις τιμών. Μέρος της κρατικής επιδότησης κινδυνεύει έτσι να μεταφερθεί στους ιδιοκτήτες και στις τιμές των ακινήτων.

Μια ολοκληρωμένη πολιτική απαιτεί:

• αξιοποίηση των κενών ακινήτων,
• δημιουργία κοινωνικής και προσιτής κατοικίας,
• σταθερό πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις,
• ταχύτερες πολεοδομικές διαδικασίες,
• προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών,
• και κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις.

Περιφερειακές ανισότητες

Η οικονομική ανάπτυξη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Η Αθήνα και ορισμένοι τουριστικοί προορισμοί συγκεντρώνουν σημαντικό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας και των επενδύσεων. Αντίθετα, πολλές αγροτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση, γήρανση και περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες.

Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με μεμονωμένες επιδοτήσεις. Χρειάζεται συνδυασμός πολιτικών για:

• μεταφορές και υποδομές,
• ψηφιακή συνδεσιμότητα,
• υγεία και εκπαίδευση,
• τοπική επιχειρηματικότητα,
• αγροτική παραγωγή,
• και παραμονή των νέων στον τόπο τους.

Η πραγματική οικονομική σύγκλιση πρέπει να αφορά όχι μόνο την Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη, αλλά και τις ελληνικές περιφέρειες μεταξύ τους.

Υγεία, παιδεία και δημόσιες υπηρεσίες

Η εκλογική συμπεριφορά δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τους οικονομικούς δείκτες. Ο πολίτης αξιολογεί το κράτος μέσα από την καθημερινή του εμπειρία.

Η αναμονή σε ένα δημόσιο νοσοκομείο, η ποιότητα του σχολείου, η ασφάλεια των μεταφορών, η ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης και η αντιμετώπιση μιας φυσικής καταστροφής διαμορφώνουν την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση.

Η ψηφιοποίηση έχει διευκολύνει πολλές συναλλαγές με το Δημόσιο. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει:

• την επαρκή στελέχωση,
• τον σύγχρονο εξοπλισμό,
• την ορθή διοίκηση,
• τη σαφή νομοθεσία,
• και τη φυσική παρουσία υπηρεσιών όπου αυτή είναι απαραίτητη.

Η ηλεκτρονική έκδοση ενός πιστοποιητικού είναι σημαντική πρόοδος. Δεν επιλύει, όμως, τις ελλείψεις προσωπικού στα νοσοκομεία ή τις καθυστερήσεις της Δικαιοσύνης.

Θεσμοί, διαφάνεια και λογοδοσία

Οι εκλογές του 2027 θα αποτελέσουν και αξιολόγηση της ποιότητας των θεσμών. Η εμπιστοσύνη των πολιτών εξαρτάται από τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την ανεξαρτησία των ελεγκτικών μηχανισμών και την ισότιμη εφαρμογή των νόμων.

Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει έναν σαφή και τεκμηριωμένο απολογισμό:

• τι υποσχέθηκε,
• τι υλοποίησε,
• τι δεν ολοκλήρωσε,
• πόσο κόστισαν οι πολιτικές,
• και ποιο κοινωνικό ή οικονομικό αποτέλεσμα παρήγαγαν.

Η αντιπολίτευση, από την άλλη πλευρά, δεν αρκεί να καταγγέλλει τις κυβερνητικές αποτυχίες. Πρέπει να παρουσιάσει εφαρμόσιμες και κοστολογημένες προτάσεις.

Η δημοκρατική συζήτηση χρειάζεται συγκρίσιμες πολιτικές και όχι μόνο συνθήματα.

Το πραγματικό δίλημμα των εκλογών

Το εκλογικό δίλημμα δεν πρέπει να περιοριστεί σε μια σύγκρουση προσώπων. Πρέπει να αφορά το οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο της χώρας για την επόμενη περίοδο.

Οι πολίτες χρειάζονται καθαρές απαντήσεις για:

• την αύξηση των πραγματικών μισθών,
• τη φορολογική δικαιοσύνη,
• τη στεγαστική πολιτική,
• τη βιωσιμότητα της ανάπτυξης,
• την αναβάθμιση της υγείας και της παιδείας,
• τη δημογραφική συρρίκνωση,
• την περιφερειακή συνοχή,
• και την ποιότητα των δημοκρατικών θεσμών.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κυβερνήσει. Είναι με ποιο σχέδιο, με ποιους πόρους και με ποιον μηχανισμό λογοδοσίας.

Συμπέρασμα

Η Ελλάδα πλησιάζει στις εκλογές του 2027 με θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, χαμηλότερη ανεργία και σημαντική επενδυτική δραστηριότητα. Παράλληλα, αντιμετωπίζει επίμονο πληθωρισμό, υψηλό στεγαστικό κόστος, παραγωγικές αδυναμίες και σημαντικές κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες.

Οι αριθμοί παρουσιάζουν μια οικονομία που έχει προχωρήσει. Η καθημερινή εμπειρία αρκετών πολιτών, όμως, παραμένει πιο σύνθετη.

Η τελική εκλογική κρίση θα εξαρτηθεί από την απόσταση μεταξύ αυτών των δύο εικόνων.

Πηγές

1. ΕΛΣΤΑΤ – Βασικοί δείκτες της ελληνικής οικονομίας
2. ΕΛΣΤΑΤ – Οικονομία και οικονομικοί δείκτες
3. Τράπεζα της Ελλάδος – Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, Ιούνιος 2026
4. Τράπεζα της Ελλάδος – Έκθεση του Διοικητή για το 2025
5. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Οικονομικές προβλέψεις για την Ελλάδα
6. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Έκθεση χώρας για την Ελλάδα
7. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2026
8. Τράπεζα της Ελλάδος – Οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές
9. Πρωθυπουργός – Συνέντευξη της 24ης Ιουλίου 2026 και αναφορά στις εκλογές του 2027

Η Ετυμηγορία του Οικονομολόγου

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη θέση από ό,τι πριν από μερικά χρόνια, αλλά η πρόοδός της δεν έχει ακόμη αποκτήσει όλα τα χαρακτηριστικά μιας σταθερής, παραγωγικής και κοινωνικά ισορροπημένης ανάπτυξης.

Η μείωση της ανεργίας, οι θετικοί ρυθμοί ανάπτυξης και η επενδυτική δραστηριότητα αποτελούν πραγματικές επιτυχίες. Δεν αρκούν, όμως, όταν ο πληθωρισμός περιορίζει την αγοραστική δύναμη, η στέγαση απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματος και οι ευκαιρίες παραμένουν άνισα κατανεμημένες μεταξύ κοινωνικών ομάδων και περιφερειών.

Η κυβέρνηση θα κριθεί από το εάν μετέτρεψε την προσωρινή χρηματοδοτική ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης σε μόνιμη παραγωγική δυναμική. Θα κριθεί επίσης από το εάν η ανάπτυξη έφτασε στην καθημερινότητα των πολιτών.

Η αντιπολίτευση θα κριθεί από το εάν μπορεί να παρουσιάσει αξιόπιστο, εφαρμόσιμο και πλήρως κοστολογημένο σχέδιο — όχι μόνο έναν κατάλογο υποσχέσεων.

Η τελική ετυμηγορία: Η ελληνική οικονομία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά η πρόοδος παραμένει εύθραυστη και άνισα κατανεμημένη. Οι μακροοικονομικοί δείκτες δικαιολογούν συγκρατημένη αισιοδοξία, όχι εφησυχασμό. Οι αριθμοί δείχνουν βελτίωση· η πραγματική ζωή των πολιτών θα αποφασίσει εάν αυτή η βελτίωση είναι αρκετή.