Έχει πράγματι η Ελλάδα το ακριβότερο ρεύμα, καύσιμα, τρόφιμα, ενοίκια και τον χειρότερο μισθό στην Ευρώπη;
Μια ανάρτηση που κυκλοφορεί στα κοινωνικά δίκτυα αποδίδει στην Ελλάδα μια σειρά αρνητικών ευρωπαϊκών «πρωτιών»:
- το ακριβότερο ηλεκτρικό ρεύμα,
- τα ακριβότερα καύσιμα,
- τα ακριβότερα τρόφιμα,
- τα ακριβότερα ενοίκια,
- τα ακριβότερα διόδια,
- τον χειρότερο μισθό στην Ευρώπη,
- τη μεγαλύτερη αύξηση φόρων ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Η ανάρτηση συνδέει αυτά τα στοιχεία με την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη και παρουσιάζει την Ελλάδα ως την ακριβότερη ευρωπαϊκή χώρα με τους χαμηλότερους μισθούς.
Η καθημερινή πίεση που αισθάνονται τα ελληνικά νοικοκυριά είναι πραγματική. Ωστόσο, οι απόλυτοι ισχυρισμοί ότι η Ελλάδα είναι πρώτη σε όλες τις τιμές δεν επιβεβαιώνονται.
Το βασικό οικονομικό πρόβλημα δεν είναι ότι κάθε προϊόν ή υπηρεσία έχει στην Ελλάδα την υψηλότερη ονομαστική τιμή στην Ευρώπη. Είναι ότι πολλές τιμές πλησιάζουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι ελληνικοί μισθοί και η αγοραστική δύναμη παραμένουν πολύ χαμηλότερα.
Αυτό κάνει το ίδιο προϊόν πολύ πιο δυσβάστακτο για έναν εργαζόμενο στην Ελλάδα από ό,τι για έναν εργαζόμενο στη Γερμανία, στη Δανία ή στην Ολλανδία.
Τι σημαίνει πραγματικά «ακριβότερο»
Υπάρχουν τουλάχιστον τρεις διαφορετικοί τρόποι σύγκρισης των τιμών.
1. Ονομαστική τιμή
Είναι το ποσό που αναγράφεται στον λογαριασμό ή στο κατάστημα.
Για παράδειγμα:
- ευρώ ανά κιλοβατώρα,
- ευρώ ανά λίτρο βενζίνης,
- ευρώ ανά κιλό τροφίμου,
- ευρώ μηνιαίου ενοικίου.
2. Τιμή σε μονάδες αγοραστικής δύναμης
Η ίδια τιμή προσαρμόζεται στο γενικό επίπεδο τιμών και στο εισόδημα κάθε χώρας.
3. Επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού
Μετράται ποιο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος χρειάζεται ένα νοικοκυριό για:
- ενέργεια,
- τρόφιμα,
- στέγαση,
- μεταφορές.
Μια χώρα μπορεί να μην έχει την υψηλότερη ονομαστική τιμή, αλλά να έχει τη μεγαλύτερη πραγματική επιβάρυνση, επειδή οι μισθοί είναι χαμηλοί.
Αυτό συμβαίνει σε σημαντικό βαθμό στην Ελλάδα.
Έχει η Ελλάδα το ακριβότερο οικιακό ρεύμα;
Όχι, εάν συγκρίνουμε τις τελικές ονομαστικές τιμές που πληρώνουν τα νοικοκυριά.
Σύμφωνα με τη Eurostat, στο πρώτο εξάμηνο του 2025 οι υψηλότερες τιμές οικιακού ηλεκτρικού ρεύματος, μαζί με φόρους και επιβαρύνσεις, καταγράφηκαν:
- στη Γερμανία, περίπου 38 ευρώ ανά 100 kWh,
- στο Βέλγιο, περίπου 36 ευρώ,
- στη Δανία, περίπου 35 ευρώ.
Η Ελλάδα δεν ήταν πρώτη στην κατάταξη.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/energy-2026
Στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 η μέση τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν περίπου 28,96 ευρώ ανά 100 kWh.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20260505-1
Επομένως, ο ισχυρισμός ότι η Ελλάδα διαθέτει γενικά «το ακριβότερο ρεύμα στην Ευρώπη» είναι ανακριβής.
Γιατί τότε εμφανίζεται συχνά πρώτη στη χονδρεμπορική αγορά;
Η σύγχυση προκύπτει επειδή άλλο είναι η χονδρεμπορική τιμή και άλλο η τελική λιανική τιμή.
Η χονδρεμπορική τιμή αφορά την αγορά στην οποία οι προμηθευτές αγοράζουν ηλεκτρική ενέργεια. Η τελική τιμή των νοικοκυριών περιλαμβάνει:
- κόστος ενέργειας,
- δίκτυα μεταφοράς και διανομής,
- φόρους,
- ρυθμιζόμενες χρεώσεις,
- εμπορικό περιθώριο,
- κρατικές επιδοτήσεις ή επιστροφές.
Η Ελλάδα μπορεί σε κάποια ημέρα ή μήνα να εμφανίζει πολύ υψηλή χονδρεμπορική τιμή χωρίς να έχει ταυτόχρονα το ακριβότερο τελικό τιμολόγιο στην Ευρώπη.
Η χονδρεμπορική θέση επηρεάζεται από:
- την τιμή του φυσικού αερίου,
- τη ζήτηση,
- τη διαθεσιμότητα των ανανεώσιμων πηγών,
- τις διασυνδέσεις με γειτονικά συστήματα,
- τη λειτουργία των μονάδων παραγωγής,
- τις καιρικές συνθήκες.
Άρα, μια στιγμιαία «πρωτιά» στη χονδρεμπορική αγορά δεν αποδεικνύει μόνιμη πρωτιά στη λιανική.
Είναι όμως βαρύ το ρεύμα για το ελληνικό νοικοκυριό;
Ναι.
Ακόμη και αν η ονομαστική τιμή δεν είναι η υψηλότερη, η σχέση της με το ελληνικό εισόδημα δημιουργεί σημαντική επιβάρυνση.
Ένα νοικοκυριό με χαμηλό μισθό χρειάζεται μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός του για να καλύψει τον ίδιο λογαριασμό.
Η ορθή σύγκριση δεν είναι μόνο:
Πόσο κοστίζει η κιλοβατώρα;
Αλλά:
Πόσες ώρες πρέπει να εργαστεί κάποιος για να πληρώσει τον λογαριασμό;
Έχει η Ελλάδα τα ακριβότερα καύσιμα;
Η Ελλάδα βρίσκεται συνήθως μεταξύ των ακριβότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βενζίνη, αλλά δεν είναι σταθερά πρώτη.
Οι ακριβείς κατατάξεις μεταβάλλονται κάθε εβδομάδα ανάλογα με:
- τη διεθνή τιμή πετρελαίου,
- τις συναλλαγματικές ισοτιμίες,
- το κόστος διύλισης,
- τα περιθώρια εμπορίας,
- τους ειδικούς φόρους,
- τον ΦΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει εβδομαδιαία στοιχεία τιμών με και χωρίς φόρους για όλα τα κράτη-μέλη.
Επίσημη πηγή:
https://energy.ec.europa.eu/data-and-analysis/weekly-oil-bulletin_en
Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερα υψηλή φορολογική επιβάρυνση στα καύσιμα. Η τελική τιμή περιλαμβάνει:
- Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης,
- ΦΠΑ 24%,
- λοιπές επιβαρύνσεις,
- κόστος προϊόντος και εμπορίας.
Ο ΦΠΑ εφαρμόζεται και πάνω στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Έτσι προκύπτει ουσιαστικά φορολόγηση μιας τιμής που ήδη περιλαμβάνει φόρο.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η βενζίνη μπορεί να είναι πολύ ακριβή ακόμη και όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου υποχωρεί.
Είναι ακριβότερα τα καύσιμα στα νησιά;
Συχνά ναι.
Στις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές προστίθενται:
- μεταφορικό κόστος,
- μικρότερος όγκος πωλήσεων,
- περιορισμένος ανταγωνισμός,
- υψηλότερο κόστος αποθήκευσης και ανεφοδιασμού.
Γι’ αυτό η εθνική μέση τιμή δεν αποτυπώνει πάντα τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των νησιών.
Το ακριβές συμπέρασμα είναι:
Η Ελλάδα δεν έχει πάντοτε την ακριβότερη βενζίνη στην Ευρώπη, αλλά βρίσκεται συχνά στις υψηλότερες θέσεις και η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα μεγάλη σε σχέση με τους μισθούς.
Έχει η Ελλάδα τα ακριβότερα τρόφιμα;
Όχι.
Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2025 οι υψηλότερες τιμές τροφίμων και μη αλκοολούχων ποτών καταγράφηκαν στο Λουξεμβούργο και στη Δανία.
Στο Λουξεμβούργο οι τιμές ήταν περίπου 22% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ και στη Δανία περίπου 21% πάνω.
Η Ελλάδα δεν ήταν η ακριβότερη χώρα.
Πηγή:
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τα τρόφιμα είναι φθηνά για τον Έλληνα καταναλωτή.
Γιατί τα τρόφιμα φαίνονται τόσο ακριβά;
Η Ελλάδα μπορεί να έχει τιμές κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε πολλές κατηγορίες, αλλά διαθέτει πολύ χαμηλότερο μέσο μισθό.
Έτσι, ένα προϊόν ίδιας τιμής επιβαρύνει πολύ περισσότερο το ελληνικό νοικοκυριό.
Για παράδειγμα, εάν ένα καλάθι τροφίμων κοστίζει 100 ευρώ:
- για έναν εργαζόμενο με εισόδημα 1.000 ευρώ απορροφά το 10%,
- για έναν εργαζόμενο με εισόδημα 2.500 ευρώ απορροφά το 4%.
Η τιμή είναι ίδια, αλλά η οικονομική επιβάρυνση εντελώς διαφορετική.
Επιπλέον, οι καταναλωτές δεν αντιλαμβάνονται μόνο το επίπεδο των τιμών. Αντιλαμβάνονται και τη μεταβολή τους.
Μια μεγάλη αύξηση μέσα σε λίγα χρόνια δημιουργεί έντονη αίσθηση ακρίβειας ακόμη και αν η χώρα δεν καταλαμβάνει την πρώτη θέση στο συνολικό ευρωπαϊκό επίπεδο τιμών.
Η Eurostat διαθέτει εργαλείο παρακολούθησης των τιμών σε ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων:
https://ec.europa.eu/eurostat/cache/website/economy/food-price-monitoring/index.html
Έχει η Ελλάδα τα ακριβότερα ενοίκια;
Σε απόλυτα ευρώ, όχι.
Ενοίκια σε πόλεις όπως:
- το Δουβλίνο,
- το Άμστερνταμ,
- το Παρίσι,
- η Κοπεγχάγη,
- το Λουξεμβούργο,
είναι συχνά πολύ υψηλότερα από τα ενοίκια στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη.
Όμως η απλή σύγκριση των ονομαστικών ενοικίων χάνει το σημαντικότερο στοιχείο: τη σχέση τους με το διαθέσιμο εισόδημα.
Η Ελλάδα έχει την υψηλότερη στεγαστική επιβάρυνση
Εδώ ο ισχυρισμός αγγίζει το πραγματικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2024 η Ελλάδα είχε το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Περίπου 28,9% του πληθυσμού ζούσε σε νοικοκυριά που δαπανούσαν τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για κατοικία.
Ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν μόλις 8,2%.
Πηγή:
Το πρόβλημα ήταν έντονο τόσο στις πόλεις όσο και στις αγροτικές περιοχές. Στις πόλεις η Ελλάδα βρισκόταν επίσης στην υψηλότερη θέση.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/housing-2025
Άρα:
- η Ελλάδα δεν έχει τα υψηλότερα ονομαστικά ενοίκια,
- αλλά έχει την υψηλότερη στεγαστική επιβάρυνση σε σχέση με τα εισοδήματα.
Αυτό είναι οικονομικά πιο σοβαρό από μια απλή πρωτιά στις τιμές.
Γιατί αυξήθηκε η στεγαστική πίεση;
Οι βασικοί παράγοντες περιλαμβάνουν:
- περιορισμένη προσφορά προσιτών κατοικιών,
- αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων,
- τουριστική ζήτηση,
- συγκέντρωση θέσεων εργασίας στα μεγάλα αστικά κέντρα,
- ανεπαρκή κοινωνική κατοικία,
- άνοδο του κόστους κατασκευής,
- χαμηλούς μισθούς,
- υψηλές τιμές ενέργειας,
- περιορισμένη πρόσβαση σε στεγαστική πίστη.
Η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο πρόβλημα ενοικίου. Περιλαμβάνει επίσης:
- ηλεκτρική ενέργεια,
- θέρμανση,
- κοινόχρηστα,
- συντήρηση,
- φόρους και επιβαρύνσεις,
- κόστος μετακίνησης από και προς την κατοικία.
Έχει η Ελλάδα τα ακριβότερα διόδια;
Δεν υπάρχει μία ενιαία και πλήρως συγκρίσιμη επίσημη κατάταξη της Eurostat που να αποδεικνύει ότι η Ελλάδα έχει τα ακριβότερα διόδια της Ευρώπης.
Τα ευρωπαϊκά συστήματα είναι διαφορετικά:
- άλλες χώρες χρεώνουν ανά χιλιόμετρο,
- άλλες χρησιμοποιούν χρονική βινιέτα,
- άλλες έχουν δωρεάν αυτοκινητοδρόμους,
- άλλες χρεώνουν μόνο ορισμένες γέφυρες ή σήραγγες,
- άλλες διαφοροποιούν τις τιμές ανάλογα με την ώρα, την απόσταση ή τις εκπομπές.
Στην Ελλάδα οι περισσότεροι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι χρεώνονται σε σταθμούς διοδίων. Η μέση επιβάρυνση υπολογίζεται περίπου στα 8,5 ευρώ ανά 100 χιλιόμετρα, αν και υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ διαδρομών.
Πηγή:
Ενδεικτικά, το 2026:
- Αθήνα–Θεσσαλονίκη: περίπου 36,70 ευρώ,
- Αθήνα–Πάτρα: περίπου 13,80 ευρώ,
- Αθήνα–Ιωάννινα/Ηγουμενίτσα: σημαντικά υψηλότερο συνολικό κόστος λόγω πολλών αυτοκινητοδρόμων.
Αναλυτικές διαδρομές:
Η Ελλάδα διαθέτει ακριβό και εκτεταμένο σύστημα διοδίων για τους τακτικούς χρήστες. Δεν τεκμηριώνεται, όμως, η απόλυτη φράση ότι έχει «τα ακριβότερα διόδια στην Ευρώπη».
Έχει η Ελλάδα τον χειρότερο μισθό στην Ευρώπη;
Όχι σε ονομαστικά ευρώ.
Σύμφωνα με τη Eurostat, ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα ήταν περίπου 18.000 ευρώ το 2024, έναντι μέσου όρου 39.800 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251112-1
Η Ελλάδα βρίσκεται πολύ χαμηλά, αλλά όχι τελευταία. Χαμηλότεροι ονομαστικοί μισθοί καταγράφονται σε ορισμένα κράτη της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Το ίδιο ισχύει για τον κατώτατο μισθό. Τον Ιανουάριο του 2025 ο συγκρίσιμος ελληνικός κατώτατος μισθός ήταν 968 ευρώ τον μήνα, ενώ χαμηλότερα επίπεδα υπήρχαν σε:
- Βουλγαρία,
- Ουγγαρία,
- Λετονία,
- Ρουμανία,
- Σλοβακία,
- Τσεχία,
- Εσθονία,
- Μάλτα.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250410-2
Επομένως, η Ελλάδα δεν έχει τον χαμηλότερο ονομαστικό μισθό στην ΕΕ.
Γιατί τότε οι Έλληνες εργαζόμενοι αισθάνονται τόσο φτωχοί;
Επειδή το κρίσιμο μέγεθος είναι ο πραγματικός μισθός και η αγοραστική δύναμη.
Ο πραγματικός μισθός εξαρτάται από:
- τον ονομαστικό μισθό,
- τον πληθωρισμό,
- το κόστος στέγασης,
- τους φόρους και τις εισφορές,
- τις τιμές ενέργειας,
- τις τιμές τροφίμων,
- το κόστος μετακίνησης.
Αν ο μισθός αυξηθεί κατά 5% αλλά το αναγκαίο κόστος ζωής αυξηθεί περισσότερο, ο εργαζόμενος γίνεται πραγματικά φτωχότερος.
Η Ελλάδα είχε επίσης ένα από τα υψηλότερα ποσοστά χαμηλόμισθων εργαζομένων. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2022 περίπου 21,7% των εργαζομένων θεωρούνταν χαμηλόμισθοι.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Earnings_statistics
ΑΕΠ και πραγματικό βιοτικό επίπεδο
Το 2025 η Ελλάδα βρισκόταν μαζί με τη Βουλγαρία στις χαμηλότερες θέσεις της ΕΕ ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, περίπου 32% κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης.
Πηγή:
Αυτό δείχνει ότι το εισοδηματικό χάσμα παραμένει μεγάλο, παρά την ανάκαμψη του ονομαστικού ΑΕΠ.
Αυξήθηκαν οι φόροι κατά 22 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019;
Ένας ισχυρισμός ότι το κράτος εισέπραξε 22 δισ. ευρώ περισσότερους φόρους σε ένα μεταγενέστερο έτος μπορεί να είναι αριθμητικά συμβατός με την αύξηση των ονομαστικών φορολογικών εσόδων.
Δεν αποδεικνύει, όμως, από μόνος του αύξηση φορολογικών συντελεστών κατά το ίδιο ποσό.
Τα ονομαστικά φορολογικά έσοδα αυξάνονται όταν:
- αυξάνεται το ονομαστικό ΑΕΠ,
- αυξάνονται οι τιμές,
- αυξάνεται η κατανάλωση,
- αυξάνονται τα εταιρικά κέρδη,
- αυξάνεται η απασχόληση,
- περιορίζεται η φοροδιαφυγή,
- πραγματοποιούνται ηλεκτρονικές συναλλαγές,
- εφαρμόζεται ο ΦΠΑ σε υψηλότερες ονομαστικές τιμές.
Σε περίοδο πληθωρισμού, το κράτος εισπράττει περισσότερο ΦΠΑ ακόμη και χωρίς αλλαγή του φορολογικού συντελεστή.
Παράδειγμα:
- προϊόν 100 ευρώ με ΦΠΑ 24% → φορολογικό έσοδο 24 ευρώ,
- προϊόν 120 ευρώ με ΦΠΑ 24% → φορολογικό έσοδο 28,80 ευρώ.
Ο συντελεστής δεν άλλαξε, αλλά το κράτος εισέπραξε 4,80 ευρώ περισσότερα.
Γι’ αυτό πρέπει να διακρίνουμε:
- αύξηση φορολογικών συντελεστών,
- αύξηση ονομαστικών εισπράξεων,
- αύξηση φορολογικών εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Η φορολογική επιβάρυνση ως ποσοστό του ΑΕΠ
Ο λόγος φόρων προς ΑΕΠ είναι χρησιμότερος από το απόλυτο ποσό, αλλά επηρεάζεται έντονα από τις διακυμάνσεις του ΑΕΠ.
Το 2020, όταν η πανδημία προκάλεσε μεγάλη ύφεση, ο λόγος φόρων προς ΑΕΠ μπορούσε να αυξηθεί ακόμη και αν τα φορολογικά έσοδα μειώνονταν, επειδή το ΑΕΠ μειώθηκε ταχύτερα.
Η Eurostat επισημαίνει ότι το 2020 τα φορολογικά έσοδα στην ΕΕ μειώθηκαν σε απόλυτο μέγεθος, αλλά αυξήθηκαν ως ποσοστό του ΑΕΠ λόγω της ακόμη μεγαλύτερης πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Tax_revenue_statistics
Συνεπώς, μια σύγκριση της περιόδου 2020–2022 χρειάζεται προσοχή, επειδή ξεκινά από το εξαιρετικό έτος των lockdown.
Έχει η Ελλάδα τη μεγαλύτερη φορολογία στην Ευρώπη;
Όχι ως συνολικό ποσοστό φόρων προς ΑΕΠ.
Χώρες όπως:
- η Δανία,
- η Γαλλία,
- το Βέλγιο,
- η Αυστρία,
καταγράφουν υψηλότερα συνολικά φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι το 2024 η φορολογία ως ποσοστό του ΑΕΠ κυμαινόταν από 18,3% στο Μεξικό μέχρι 45,2% στη Δανία.
Πηγή:
https://www.oecd.org/en/publications/revenue-statistics-2025_3a264267-en.html
Το πρόβλημα της Ελλάδας βρίσκεται περισσότερο στη σύνθεση των φόρων:
- μεγάλη εξάρτηση από τον ΦΠΑ,
- υψηλοί φόροι κατανάλωσης,
- υψηλή επιβάρυνση καυσίμων,
- φορολογία που επηρεάζει δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδήματα,
- στενότερη φορολογική βάση,
- ιστορικά υψηλή φοροδιαφυγή.
Οι περιβαλλοντικοί και ενεργειακοί φόροι
Η Ελλάδα εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλά περιβαλλοντικά φορολογικά έσοδα, τα οποία προέρχονται κυρίως από φόρους στην ενέργεια και στα καύσιμα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, τα περιβαλλοντικά φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα έφταναν περίπου το 3,76% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, έναντι μέσου όρου 2,06%.
Πηγή:
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Environmental_tax_statistics
Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι πολίτες αισθάνονται έντονα τη φορολογική πίεση στις μετακινήσεις και στην ενέργεια.
Το πραγματικό ελληνικό πρόβλημα
Η Ελλάδα δεν είναι πρώτη σε κάθε ονομαστική τιμή.
Βρίσκεται, όμως, σε έναν δυσμενή συνδυασμό:
- χαμηλών μισθών,
- χαμηλής αγοραστικής δύναμης,
- υψηλής στεγαστικής επιβάρυνσης,
- ακριβών καυσίμων,
- ισχυρής έμμεσης φορολογίας,
- τιμών τροφίμων που δεν είναι αρκετά χαμηλές ώστε να αντισταθμίσουν τα χαμηλά εισοδήματα.
Αυτός ο συνδυασμός είναι πιο σοβαρός από μια εντυπωσιακή αλλά ανακριβή λίστα «πρωτιών».
Έλεγχος των βασικών ισχυρισμών
| Ισχυρισμός | Τι δείχνουν τα στοιχεία | Αξιολόγηση |
|---|---|---|
| Η Ελλάδα έχει το ακριβότερο οικιακό ρεύμα | Γερμανία, Βέλγιο και Δανία είχαν υψηλότερες ονομαστικές τιμές | Ανακριβής |
| Η Ελλάδα μπορεί να είναι πρώτη στη χονδρεμπορική αγορά | Συμβαίνει σε επιμέρους ημέρες ή περιόδους | Πιθανός αλλά χρονικά περιορισμένος |
| Η Ελλάδα έχει τα ακριβότερα καύσιμα | Βρίσκεται συχνά πολύ ψηλά, αλλά όχι σταθερά πρώτη | Υπερβολικός |
| Η Ελλάδα έχει τα ακριβότερα τρόφιμα | Λουξεμβούργο και Δανία είχαν υψηλότερα επίπεδα τιμών | Ανακριβής |
| Η Ελλάδα έχει τα ακριβότερα ενοίκια σε ευρώ | Άλλες ευρωπαϊκές πόλεις έχουν υψηλότερα ονομαστικά ενοίκια | Ανακριβής |
| Η Ελλάδα έχει τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση | Το 28,9% δαπανούσε πάνω από 40% του εισοδήματος για στέγαση | Τεκμηριωμένος |
| Η Ελλάδα έχει τα ακριβότερα διόδια | Δεν υπάρχει πλήρως συγκρίσιμη επίσημη κατάταξη που να το αποδεικνύει | Δεν τεκμηριώνεται |
| Η Ελλάδα έχει τον χαμηλότερο ονομαστικό μισθό | Υπάρχουν κράτη-μέλη με χαμηλότερους μισθούς | Ανακριβής |
| Οι ελληνικοί μισθοί είναι πολύ χαμηλοί έναντι του μέσου όρου της ΕΕ | 18.000 ευρώ έναντι 39.800 ευρώ το 2024 | Τεκμηριωμένος |
| Η Ελλάδα έχει πολύ ασθενή αγοραστική δύναμη | Βρισκόταν στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ | Τεκμηριωμένος |
| Η αύξηση φορολογικών εσόδων αποδεικνύει ίση αύξηση φόρων | Επηρεάζεται από πληθωρισμό, ανάπτυξη και είσπραξη | Ανακριβής |
| Η φορολογία καυσίμων και ενέργειας είναι υψηλή | Η Ελλάδα έχει πολύ υψηλά περιβαλλοντικά φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ | Τεκμηριωμένος |
Η Ετυμηγορία του Οικονομολόγου
Η ανάρτηση περιγράφει μια πραγματική κοινωνική πίεση, αλλά χρησιμοποιεί ανακριβείς και απόλυτες ευρωπαϊκές «πρωτιές».
Η Ελλάδα δεν έχει:
- το ακριβότερο οικιακό ρεύμα,
- τα ακριβότερα τρόφιμα,
- τα υψηλότερα ονομαστικά ενοίκια,
- τον χαμηλότερο ονομαστικό μισθό,
- αποδεδειγμένα τα ακριβότερα διόδια σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Έχει, όμως:
- έναν από τους χαμηλότερους μέσους μισθούς στην ΕΕ,
- πολύ χαμηλή αγοραστική δύναμη,
- την υψηλότερη στεγαστική επιβάρυνση,
- υψηλές τιμές καυσίμων,
- μεγάλη εξάρτηση από έμμεσους φόρους,
- τιμές βασικών αγαθών δυσανάλογες προς τα εισοδήματα.
Το ελληνικό πρόβλημα δεν είναι ότι όλα είναι ακριβότερα από παντού. Είναι ότι πολλά κοστίζουν περίπου όσο στην υπόλοιπη Ευρώπη, ενώ ο Έλληνας εργαζόμενος αμείβεται πολύ λιγότερο.
Αυτός είναι ο λόγος που η ακρίβεια βιώνεται τόσο έντονα.
Για έναν εργαζόμενο στη Δανία, μια υψηλότερη τιμή μπορεί να καλύπτεται από έναν πολύ υψηλότερο μισθό. Για έναν εργαζόμενο στην Ελλάδα, μια ελαφρώς χαμηλότερη τιμή μπορεί να απορροφά πολύ μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός του.
Η οικονομική πολιτική πρέπει επομένως να επικεντρωθεί όχι μόνο στη συγκράτηση των τιμών, αλλά και:
- στην αύξηση της παραγωγικότητας,
- στην πραγματική άνοδο των μισθών,
- στη μείωση του κόστους στέγασης,
- στην ενίσχυση του ανταγωνισμού,
- στη μείωση της επιβάρυνσης βασικών αγαθών,
- στη μετατόπιση της φορολογίας από την κατανάλωση προς δικαιότερες βάσεις,
- στην αποτελεσματική προστασία των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων.
Η σωστή ετυμηγορία δεν είναι «η Ελλάδα είναι η ακριβότερη χώρα της Ευρώπης». Είναι ότι η Ελλάδα παραμένει μια χώρα ευρωπαϊκών τιμών με μισθούς και αγοραστική δύναμη που απέχουν πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Βιβλιογραφία και συμβολή των πηγών
- Eurostat — Τιμές ηλεκτρικής ενέργειας
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Electricity_price_statistics
Παρέχει συγκρίσιμα στοιχεία για τις οικιακές και επιχειρηματικές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος, με και χωρίς φόρους. - Eurostat — Energy in Europe 2026
https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/energy-2026
Παρουσιάζει τις χώρες με τις υψηλότερες και χαμηλότερες οικιακές τιμές ηλεκτρικού ρεύματος. - Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Weekly Oil Bulletin
https://energy.ec.europa.eu/data-and-analysis/weekly-oil-bulletin_en
Επίσημη πηγή για τις εβδομαδιαίες τιμές βενζίνης και πετρελαίου, με και χωρίς φόρους. - Eurostat — Συγκριτικά επίπεδα τιμών τροφίμων
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Comparative_price_levels_for_food%2C_beverages_and_tobacco
Τεκμηριώνει τις διαφορές στις τιμές τροφίμων και ποτών μεταξύ των κρατών-μελών. - Eurostat — Food Price Monitoring Tool
https://ec.europa.eu/eurostat/cache/website/economy/food-price-monitoring/index.html
Παρακολουθεί τη μεταβολή των τιμών κατά μήκος της αλυσίδας παραγωγής και εμπορίας τροφίμων. - Eurostat — Living Conditions in Europe: Housing
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Living_conditions_in_Europe_-_housing
Τεκμηριώνει ότι η Ελλάδα είχε την υψηλότερη στεγαστική επιβάρυνση στην ΕΕ. - Eurostat — Housing in Europe 2025
https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/housing-2025
Παρέχει αναλυτικά στοιχεία για το κόστος κατοικίας στις πόλεις και στις αγροτικές περιοχές. - Eurostat — Μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251112-1
Καταγράφει μέσο μισθό 18.000 ευρώ στην Ελλάδα έναντι 39.800 ευρώ στην ΕΕ το 2024. - Eurostat — Κατώτατοι μισθοί στην ΕΕ
https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250410-2
Δείχνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά, αλλά όχι στην τελευταία θέση. - Eurostat — Earnings Statistics
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Earnings_statistics
Παρέχει στοιχεία για το ποσοστό των χαμηλόμισθων εργαζομένων. - Eurostat — ΑΕΠ και αγοραστική δύναμη
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=GDP_per_capita,_consumption_per_capita_and_price_level_indices
Τεκμηριώνει τη χαμηλή θέση της Ελλάδας ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης. - Eurostat — Φορολογικά έσοδα
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Tax_revenue_statistics
Εξηγεί την εξέλιξη των φόρων ως ποσοστό του ΑΕΠ και την επίδραση της πανδημίας. - ΟΟΣΑ — Revenue Statistics 2025
https://www.oecd.org/en/publications/revenue-statistics-2025_3a264267-en.html
Παρέχει διεθνώς συγκρίσιμα στοιχεία για τους φόρους ως ποσοστό του ΑΕΠ. - Eurostat — Environmental Tax Statistics
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Environmental_tax_statistics
Τεκμηριώνει την ιδιαίτερα υψηλή ελληνική επιβάρυνση από περιβαλλοντικούς και ενεργειακούς φόρους. - Tolls.eu — Ελληνικά διόδια
https://www.tolls.eu/greece
Παρέχει ενδεικτική μέση χρέωση ανά 100 χιλιόμετρα και πληροφορίες για το ελληνικό σύστημα διοδίων.
